Áp thuế 0,1% với giao dịch tài sản mã hóa: Siết quản lý, chuẩn hóa thị trường thí điểm

Bộ Tài chính vừa ban hành thông tư hướng dẫn nghĩa vụ thuế đối với hoạt động giao dịch, chuyển nhượng và kinh doanh tài sản mã hóa, במסגרת chương trình thí điểm thị trường theo Nghị quyết 05/2025. Điểm đáng chú ý là nhà đầu tư cá nhân sẽ chịu mức thuế 0,1% trên giá trị chuyển nhượng mỗi lần giao dịch, không phân biệt cá nhân trong nước hay nước ngoài.

Theo quy định mới, hoạt động chuyển nhượng và kinh doanh tài sản mã hóa được xếp vào nhóm không chịu thuế giá trị gia tăng. Tuy nhiên, thu nhập từ hoạt động này vẫn thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân đối với nhà đầu tư cá nhân, với cách tính tương tự như giao dịch chứng khoán hiện hành.

Trước đó, cơ quan quản lý từng đề xuất phương án tính thuế dựa trên doanh thu từng giao dịch. Tuy nhiên, phương án này gặp vướng mắc khi chưa làm rõ cách xác định doanh thu, đặc biệt trong trường hợp có yếu tố nước ngoài hoặc các giao dịch phức tạp trên thị trường số. Do đó, mức thuế 0,1% trên giá trị chuyển nhượng được lựa chọn nhằm đảm bảo tính khả thi và dễ áp dụng.

Đối với nhà đầu tư tổ chức, thu nhập từ chuyển nhượng tài sản mã hóa sẽ chịu thuế thu nhập doanh nghiệp với thuế suất phổ thông 20%. Thu nhập chịu thuế được xác định bằng phần chênh lệch giữa giá bán và giá mua, sau khi trừ các chi phí hợp lệ có đầy đủ hóa đơn, chứng từ.

Tuy nhiên, doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa sẽ được áp dụng mức thuế ưu đãi. Cụ thể, doanh nghiệp có doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm chịu thuế suất 15%, trong khi nhóm có doanh thu từ trên 3 tỷ đến không quá 50 tỷ đồng áp dụng mức 17%, theo quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.

Với các tổ chức nước ngoài không hiện diện tại Việt Nam nhưng có hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa thông qua các đơn vị cung cấp dịch vụ trong nước, mức thuế được ấn định là 0,1% trên doanh thu từng lần giao dịch.

Theo định nghĩa, tài sản mã hóa là loại tài sản số được tạo lập, xác thực và lưu trữ dựa trên công nghệ mã hóa hoặc công nghệ số. Thị trường này chính thức được đưa vào thí điểm tại Việt Nam trong thời hạn 5 năm, bắt đầu từ tháng 9/2025. Toàn bộ hoạt động phát hành, giao dịch và thanh toán tài sản mã hóa trong khuôn khổ thí điểm sẽ được thực hiện bằng đồng Việt Nam.

So với giai đoạn trước khi có khung pháp lý riêng, hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa hiện được quản lý tương tự chứng khoán. Việc ban hành thông tư thuế lần này được xem là bước tiến trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý, hướng tới minh bạch hóa thị trường.

Trong giai đoạn thí điểm, các hoạt động được phép triển khai bao gồm chào bán, phát hành tài sản mã hóa; tổ chức thị trường giao dịch và cung cấp dịch vụ liên quan. Nguyên tắc thực hiện được đặt ra là thận trọng, có kiểm soát, đảm bảo an toàn và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.

Chính phủ cũng định hướng giới hạn tối đa 5 doanh nghiệp được cấp phép vận hành sàn giao dịch tài sản mã hóa trong giai đoạn đầu, nhằm kiểm soát rủi ro và đánh giá tác động trước khi mở rộng quy mô. Các doanh nghiệp tham gia phải đáp ứng yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng – mức cao gấp nhiều lần so với một số lĩnh vực kinh doanh khác.

Tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại các doanh nghiệp này được giới hạn ở mức 49%. Theo thông tin từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, hiện có 5 hồ sơ đủ điều kiện đang được xem xét, bao gồm các đơn vị liên quan đến Chứng khoán VIX, LPBank, VPBank, Techcombank và Sun Group.

Việc áp dụng cơ chế thuế cụ thể cùng các điều kiện kiểm soát chặt chẽ được kỳ vọng sẽ góp phần định hình thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam theo hướng minh bạch, ổn định và giảm thiểu rủi ro trong giai đoạn đầu phát triển.